بایگانی دسته: قارچکش ها

گیاه شناسی خیار،شرایط و مراحل رشد،تغذیه،آفات و بیماری خیار

نام گیاه:خیار
نام انگلیسی:Cucumber
نام علمی:Cucumis_sativus  
راسته: کدوسانان
خانواده:کدو قلیایی
بومی:هندوستان
گونه: C. sativus
خیار ساقه ای بالارونده دارد که میوه‌ها از آن آویزان می‌شوند این ساقه نیز به عنوان گیاه خوراکی استفاده دارد. خیار به سه شکل یافت می‌شود، خیار مخصوص خیارشور، خیار بی دانه (گلخانه ای) و خیار بریدنی (یا خیار مجلسی). خیار در اصل بومی آسیای جنوبی است اما تقریباً در همه قاره‌ها رشد می‌کند.
ساقه‌های گیاه خیار حالت رونده دارد و دور هر تکیه گاهی می‌پیچد. همچنین خیار می‌تواند به صورت هیدروپونیک بدون ریشه در زمین رشد کند و اگر تکیه گاه نداشته باشد در سطح زمین پیچ بخورد. خیار برگ‌های بزرگی دارد و می‌تواند روی دیگر میوه‌ها سایه بیاندازد. خیار معمولاً استوانه شکل است و می‌تواند تا ۶۰ سانتیمتر در طول و ۱۰ سانتیمتر در قطر رشد کند. از دیدگاه گیاه‌شناسی، خیار یک سَته است به عبارت دیگر میوه ای است که بخش بیرونی آن سخت است و در درون هیج تقسیم‌بندی ندارد. اما مانند گوجه فرنگی و کدو، در آماده‌سازی و خوراک با آن مانند تره‌بار برخورد می‌شود. ۹۵ درصد خیار آب است.
زادگاه گیاه خیار:
پژوهشگران معتقدند منشأ پیدایش گیاه خیار، کشور هند است که امروزه این کشور یکی از بزرگترین ذخایر ژنتیکی گیاه خیار را در اختیار دارد. بیش از سه هزار سال است که در منطقه غرب آسیا کشت خیار رایج بوده و به احتمال فراوان این سبزی توسط رومی‌ها به مردم کشورهای اروپایی معرفی شده‌است. طبق تحقیقات و مطالعات انجام شده در سطح جهان مشخص شده که منشأ خیار در کشور هند در کوهپایه‌های هیمالیا است و بیش از سه هزار سال در این منطقه کشت و پرورش می‌یابد.
نیاز به نور ،رطوبت و دمای بالا دارد.برای عملکرد بالا به آبیاری مداوم دارد و به سرما حساس است.اگر دمای شب پایین تر از ۱۰ درجه سانتیگراد باشد،میوه ها به حد کافی تشکیل نمیشود یا اختلالات فیزیولوژی در آن ظاهر میشود.این گیاه برای جوانه زنی و نیز در مرحله رویشی وزایشی به دمای مناسب نیاز دارد.دمای لازم برای جوانه زدن بذر خیار حداقل ۱۲ درجه سانتیگراد و برای رشد و نمو بالای ۱۲ درجه سانتیگراد است.گل ها در دمای بالای ۱۵ درجه سانتیگراد و گرده ها در دمای بالای ۱۷ درجه سانتیگراد باز میشوند.مناسب ترین دما برای لقاح ۲۶ تا ۲۹ درجه سانتیگراد است.
خیار دارای مواد هیدرو کربنه ،مواد گوگردی،سلولز،مقدار کمی چربی و املاح عناصری چون منگنز ،منیزیم و کلسیم است.روغن دانه خیار حاوی اسیدهای چرب اشباع شده ای مانند اسید استئاریک،اسید پالمیتیک و اسیدهای اشباع نشده ای مانند اسید اولئیک و اسید لینوئیک است.
میزان محصول خیار در فضای باز ۲۲ تن در هکتار و در فضای گلخانه ۱۵۰ تن در هکتار است.
خیاردر خاک سبک بافت با مواد آلی بالا و PH برابر ۶ تا ۸/۶ به خوبی رشد میکند.همه خیار ها دارای ۷جفت کروموزوم هستند.در خیارهای اصلاح شده و مخصوص کشت در گلخانه بوته های خیار تولید گلهای ماده میکند.و این ارقام به نام ماده گل معروف است.به دلیل ماده گل بودن راندمان آن نسبت به  انواع یک پایه ای که دارای گله های نر وماده روی یک بوته باشد بالاست.
گلدهی و گرده افشانی
رقم‌های کمی از خیار بدون لقاح تخمک بوجود می‌آیند به این معنی که میوه‌ها بی دانه‌اند و برای ایجاد آنها گرده‌افشانی صورت نگرفته‌است. گرده افشانی برای این نوع خیار باعث کاهش کیفیت آن می‌شود.به هر حال رقم‌های کمی از خیار بی دانه‌اند بلکه بیشتر آنها دانه دارند و به گرده افشانی نیازمندند. سالانه هزاران زنبور عسل به باغ‌های خیار آورده می‌شوند تا گرده افشانی کنند. خیار گیاهی است که به جنس مخالف به منظور گرده افشانی و تشکیل دانه نیاز دارد.
البته رقم‌های هم وجود دارد که بدون گرده افشانی میتواند تشکیل دانه دهد ولی آنها با لیمو هم خانواده‌اند. از نشانه‌های گرده افشانی ضعیف داشتن میوه‌هایی با ظاهری نامتعارف (گاهی دوقلو) است یا افتادن شکوفه‌های گیاه است.
معمولاً نخست شکوفه‌های نر سپس شکوفه‌های ماده پدید می‌آیند و البته شمار آنها تقریباً با هم برابر است. اگر بخش زایشی گیاه تازه باشد شکوفه‌ها همه ماده می‌شوند.
مواد خوراکی در مصرف خیار:
۱۰۰ گرم خیار با پوست خام، ۹۵ درصد آب دارد و می‌تواند ۶۷ کیلوژول انرژی تولید کند. مواد مغذی ضروری برای بدن در خیار چندان فراوان نیست غیر از ویتامین کا که ۱۶ درصد نیاز روزانه را تأمین می‌کند.
خیار با پوست، خام
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی
۶۵ کیلوژول (۱۶ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها
۳٫۶۳ g
قندها
۱٫۶۷
فیبر
۰٫۵ g
چربی
۰٫۱۱ g
پروتئین
۰٫۶۵ g
آب
۹۵٫۲۳ g
ویتامین ب۱ (تیامین)
۰٫۰۲۷ میلی‌گرم (۲٪)
ویتامین ب۲ (ریبوفلاوین)
۰٫۰۳۳ میلی‌گرم (۲٪)
ویتامین ب۳ (نیاسین)
۰٫۰۹۸ میلی‌گرم (۱٪)
پانتوتنیک اسید (ویتامین ب۵)
۰٫۲۵۹ میلی‌گرم (۵٪)
ویتامین ب۶
۰٫۰۴ میلی‌گرم (۳٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹)
۷ میکروگرم (۲٪)
ویتامین C
۲٫۸ میلی‌گرم (۵٪)
ویتامین K
۱۶٫۴ میکروگرم (۱۶٪)
کلسیم
۱۶ میلی‌گرم (۲٪)
آهن
۰٫۲۸ میلی‌گرم (۲٪)
منیزیم
۱۳ میلی‌گرم (۴٪)
منگنز
۰٫۰۷۹ میلی‌گرم (۴٪)
فسفر
۲۴ میلی‌گرم (۳٪)
پتاسیم
۱۴۷ میلی‌گرم (۳٪)
سدیم
۲ میلی‌گرم (۰٪)
روی
۰٫۲ میلی‌گرم (۲٪)
Fluoride
۱٫۳ µg
دوره رشد خیار:
۱-کاشت ۲- گلدهی ۳- دوره رشد ۴- رسیدگی
نیاز غذایی خیار:
نیتروژن:یکی از مهمترین عناصر در تغذیه خیار سبز می باشد.این عنصر جز سازنده کلروفیل،اسیدهای نوکلئیک،پروتئین و آنزیمهای گیاهی است.مصرف آن در طول فصل رشد موجب افزایش کیفیت و عملکرد خیار سبز میشود.
استفاده از کودهای پوشش دار همانند اوره با پوشش گوگردی بهتر از سایر کودهای نیتروژن جواب میدهد.
پتاسیم و کلسیم و منیزیم:جز دیگر نیازهای غذایی خیار بوده که کمبود آنها بر عملکرد گیاه تاثیر فراوان دارد.
در مراحل بعد از کاشت خیار نیاز بالایی به فسفر وازت جهت ریشه دوانی دارد.در این مرحله استفاده از کلات آهن باعث بالارفتن عملکرد و آماده شدن گیاه به مرحله گلدهی میشود.
در مرحله گلدهی برای افزایش عملکرد کود کامل آزوفول توصیه میشود.این کود با داشتن درصد بالایی از ازت باعص افزایش تبدیل گل به خیار میشود.
دوره رشد  استفاده از کالفول به دلیل داشتن سه عنصر اصلی ازت،فسفر و پتاسیم و همچنین ریزمغذیها بسیار در عملکرد تاثیر گذار است.این کود به دلیل داشتن پتاسیم بالا علاوه بر بهتر شدن شکل میوه باعث بالارفتن مقاومت گیاه در برابر کم آبی و بیماریها میشود.
کودهای کلسیمی و منیزیمی باعث سفت شدن میوه میشود.
آفات و بیماری های مهم خیار:
راه های مبارزه با آفات:
حشره کش ها:
قارچ کش ها:
  • دومارک:برای کنترل سفیدک سطحی
  • کوپراکسی کلراید:برای کنترل سفیدک داخلی
  • کومولوس:برای کنترل سفیدک سطحی و کنترل کنه تارتن

چگونه خاک را قبل از کشت ضدعفونی کنیم؟

چرا باید خاک کشت را قبل ازکشت ضدعفونی کنیم؟ اصلا ضد عفونی خاک چه معنایی دارد؟ ازقدیم بذر ، نهال رو میکاشتند و کود حیوانی و آب میدادند کشت و کار و تمام.
در جواب این سوالات باید گفت بله در قدیم همین طور بود چون علمی از وجود برخی از باکتریها، علف های هرز و نماتد مضرر درخاک که گیاه و ریشه آن را مورد حمله قرار میداد وجود نداشت خوشبختانه ، امروزه دانشمندان با تحقیقات علمی توانسته اند نماتدات و باکتریهایی که به گیاهان آسیب میرسانند را شناسایی کنند و برای آن مقابله با آنها ازروشها و یا موادی کمک بگیرند تا قبل از شروع کشت خاک را از وجود نماتدها و باکتریهای مضرر پاکسازی کنیم.
برای اینکه گیاهان بتوانند رشد خوبی داشته باشند باید در یک خاک استریل کاشته شوند. با ضدعفونی کردن خاک دانه‌های علف‌های هرز یا ارگانیسم‌های بیماری‌زا از بین می‌روند. وجود چنین مواردی ممکن است باعث خشک شدن و آسیب دیدن گیاه شوند. اکثرمحصولات تجاری درحال حاضر این کار را انجام می‌دهند اما اگر می‌خواهید از خاک باغ خود استفاده کنید در اینجا چند راه مختلف برای ضدعفونی کردن خاک وجود دارد که می‌توانید انجام دهید.
روش هایی میکانیکی(غیرشیمیایی) و شیمیایی برای ضد عفونی خاک وجود دارد
روش های میکانیکی(غیرشیمیایی) ضد عفونی خاک
الف : ضد عفونی خاک توسط بخار آب
ب : استفاده از انرژی خورشیدی برای ضد عفونی خاک
در این روش به کمک عوامل طبیعی، عوامل بیمارگر بطور انتخابی از بین رفته و ارگانیزمهای مفید خاک زنده مانده و در برابر استقرار مجدد عوامل بیمارگر مقابله می کنند ، بنابراین ضد عفونی به معنی پاستوریزه کردن خاک است و نه استریل نمودن آن. ضد عفونی خاک گلخانه ها بصورت غیر شیمیایی با استفاده از بخار آب یا تابش خورشید انجام می گیرد. در ضد عفونی غیر شیمیایی با افزایش حرارت خاک در یک دمای معین باعث می شود عوامل بیمارگر بطور انتخابی حذف و تعداد زیادی از ارگانیزمهای مفید در خاک باقی مانده و در برابر استقرار مجدد عوامل بیمارگر مقاومت می نمایند. اکثر عوامل بیمارگر خاکزی مانند نماتدها ، قارچها و باکتریها در دمای کمتر از ۶۰ درجه سانتیگراد به مدت ۳۰ دقیقه ، قادر به فعالیت نبوده و از بین می روند ، در صورتیکه تعداد بیشماری از ارگانیزمها مفید در خاک در این دما زنده مانده و به فعالیت خود ادامه می دهند.
الف : ضد عفونی خاک توسط بخار آب
وقتی ملکول های گازی بخار آب دچار میعان می گردند و تبدیل به مایع می شوند حرارت بیشتری نسبت به آب داغ آزاد می کنند ( زمانی که یک گرم بخار آب به میزان یک درجه سانتیگراد سرد شود ۵۴۰ کالری حرارت آزاد می کند در صورتی که یک گرم آب وقتی به میزان یک درجه سانتی گراد سرد می شود تنها یک کالری حرارت آزاد می گردد ).بطور معمول دمای هر متر مکعب خاک با صرف ۴۸۰ کیلو کالری به اندازه یک درجه سانتیگراد افزایش می یابد، بنابراین هر چه دمای اولیه خاک پایین تر باشد مقدار انرژی برای رسیدن به دمای لازم برای ضد عفونی بیشتر خواهد بود. بنابراین ضد عفونی با بخار در فصول گرم سال انجام گیرد تا در مصرف انرژی صرفه جویی شود .قبل از ضد عفونی با بخار آب باید خاک بستر نه کاملا نرم و نه کلوخه ای درشت باشد. و مواد افزودنی مانند کود دامی و غیره به آن اضافه گردد رطوبت خاک در زمان ضد عفونی باید در حدود ۵۰ درصد ظرفیت مزرعه باشد ، زیرا خاک خشک در مقابل هدایت گرما مانند عایق عمل می نماید و زمان ضد عفونی را افزایش می دهد . همچنین وجود رطوبت خاک باعث جوانه زدن بذر علف های هرز و اسپور بعضی از قارچها و باکتریها می شود که به افزایش دما حساس تر می باشند
روشهای بخار دهی خاک
۱- بخار دهی زیرزمینی ( Drainage steaming)
۲- هوا بخار ( Aerated steaming)
۳- بخار زیر پوشش های عایق مخصوص ( Sheet Steaming )
۴- بخار دهی در شرایط خلاء (Vacuum steaming )
۵- بخار دهی نواری متحرک ( Mobile Band Steaming )
ب : استفاده از انرژی خورشیدی برای ضد عفونی خاک
گرم نمودن خاک پوشش داده شده با پلاستیک شفاف توسط نور خ.رشید در ماههای گرم سال به منظور کنترل عوامل بیمارگر خاکزی ، آفتابدهی خاک یا Soil Solarization نامیده می شود. امروزه از این تکنیک بصورت وسیع در مناطقی که دارای تابستان های گرم ( میانگین دمای روزانه معمولا بالای ۳۵ درجه سانتیگراد ) هستند استفاده می گردد. بطور کلی در درجه ۴۷ درصد از انرژی خورشیدی توسط زمین جذب و به انرژی گرمایی تبدیل می گردد. سطح گرم شده خاک هوای مجاور خود را گرم نموده و چون چگالی هوای گرم نسبت به هوای سرد کمتر است ، هوای گرم به سمت بالا و هوای سرد جایگزین آن می گردد. این جابجایی هوا موجب می شود که دمای سطح خاک تا ۵ سانتی متری در گرمترین موقع سال حداکثر تا ۳۷ درجه سانتیگراد برسد، در صورتیکه اگر سطح خاک توسط پلاستیک شفاف پوشانده شود دمای خاک تا عمق ۵ سانتی متری به ۵۴ درجه سانتیگراد خواهد رسید. زمانی که دستجات نور با طول موج کوتاه از پلاستیک شفاف عبور می کنند بر اثر برخورد با خاک انرژی گرمایی تولید و طول موج آنها بلندتر می گردد و در نتیجه دیگر قادر به عبور از پلاستیک نیستند و در زیر پلاستیک پدیده اثر گلخانه ای رخ می دهد.این افزایش تا عمق ۲۰ سانتی متری خاک نیز تاثیر داشته و دمای آن تا ۴۰ درجه سانتیگراد در طول مدت آفتابدهی خواهد رسید ، در صورتیکه در خاک های بدون پوشش پلاستیک دما در این عمق به مدت یک هفته حداکثر به ۳۲ درجه سانتیگراد خواهد رسید.گزارشات متعددی در ارتباط با کنترل نماتد مولد گره ریشه ، پژمردگی ورتیسیلیومی و فوزاریومی در محصولات جالیزی و باغات پسته در ایران و جهان با استفاده از روش آفتابدهی وجود دارد.اصلی ترین اثر آفتابدهی خاک ، کنتزل عوامل بیمارگر خاکزی است اما این تکنیک تاثیرات سودمند دیگری هم دارد که منتج به افزایش رشد رویشی گیاه می گردد . چنین تاثیراتی شامل کنترل علف های هرز و آزاد سازی و قابل استفاده شدن عناصر غذایی و افزایش جمعیت ارگانیزمهای مفید در خاک می باشد که برای گیاه بسیار سودمند است.

 

اصول ضد عفونی خاک توسط انرژی خورشید
۱- آفتابدهی باید حداقل به مدت ۶ هفته در گرمترین ماههای سال انجام شود .
۲- ابتدا خاک مزرعه با کود دامی به میزان ۵-۳ کیلوگرم در هر متر مربع مخلوط و اجسام سخت از قبیل سنگ ، بقایای خشبی گیاهی که ممکن است موجب پارگی پلاستیک شود از زمین جمع آوری گردد.
۳- یک آبیاری سبک قبل از پلاستیک کشی انجام و سپس سطح خاک با استفاده از پلاستیک شفاف با ضخامت ۲۵ الی ۱۰۰ میکرون پوشانده می شود.
۴- پارگی های بوجود آمده در پلاستیک بلافاصله بایستی توسط نوار چسب مسدود گردد.
۵- از تردد بی مورد روی پلاستیک خودداری شود و در صورت لزوم بایستی مراقب پارگی های ناشی از عبور از روی پلاستیک بود.
۶- به منظور جلوگیری از صدمات ناشی از باد کیسه های دو کیلویی ماسه در فاصله مشخص روی آن گذاشته شود.
۷- بعد از انجام آفتابدهی به منظور جلوگیری از آلودگیهای مجدد، ادوات مورد استفاده بایستی قبل از ورود به زمین کاملا با آب شسته شوند.
۸- بعد از ضد عفونی از زیر و رو نمودن عمیق خاک پرهیز شود ، زیرا خاک ضد عفونی شده به عمق و خاک آلوده عمق به سطح منتقل می شود.
روش های شیمیایی ضد عفونی خاک
در این تکنیک از ترکیبات شیمیایی تدخینی استفاده می شود که معمولا این ترکیبات در خاک بصورت گاز درآمده و در تمامی خلل و فرج خاک نفوذ می کند. این ترکیبات بسیار سمی بوده و برای انسان و محیط زیست بسیار خطرناک می باشند ، از این رو برای استفاده از این مواد رعایت کامل موارد ایمنی و حضور کارشناس متخصص ضروری است. سموم تدخینی دارای طیف وسیع کشندگی روی حشرات ،بذور علف های هرز و تمامی ارگانیزمهای خاکزی می باشند. این مواد قادرند در لایه های مومی حشرات که در برابر محلول آبی مقاومند نفوذ کنند. درجه حرارت و میزان CO2 موجود در محیط در کارآیی این مواد موثرند و با افزایش آنها تاثیر شان در کنترل آفات بیشتر می شود.
این مواد شیمیایی دارای خاصیت حیات کشی ( Biocide ) بوده و بنابراین در حین ضدعفونی خاک توسط این مواد ف تمام ارگانیزم های موجود در خاک بطور غیر انتخابی از بین رفته و خاک استریل می گردد . بنابراین اگر خاک پس از ضد عفونی با این مواد در معرض آلودگی مجدد قرار گیرد بدلیل فقدان موجودات مفید خاک ( Biological vacuum ) عوامل بیمارگر بسرعت در خاک استقرار و گسترش می یابند . مهمترین ترکیبات شیمیایی که برای ضد عفونی خاک بکا ر می روند به این شرح است :

 

1-ضد عفونی خاک با متیل بروماید
این ترکیب در فرم خالص ، بی رنگ و بو است ، نقطه جوش آن ۶/۳ درجه سانتیگراد و وزن مخصوص آن ۷۳/۱ گرم بر سانتیمتر مکعب است به سختی در آب حل می شود. این ترکیب قادر است تمامی موجودات خاکزی مانند قارچها ، برخی از باکتریها ، نماتدها و حشرات را نابود کند.هر چند روی قارچ Verticillium spp بدلیل داشتن اسپور های مقاوم چندان موثر نیست.بدلیل اثرات سوء این ماده در محیط زیست و تخریب لایه ازون ، مصرف آن روز به روز محدودتر می شود.
برای ضد عفونی بستر خاک با متیل بروماید بایستی سطح بستر صاف و بدون کلوخه بوده و میزان رطوبت مناسبی ( در حد گاورو ) داشته باشد آنگاه نایلونی روی بستر پهن کرده و زیر آن به فواصل ۱۰متر از یکدیگر بشقاب پلاستیکی قرار می دهند . سپس یک سر لوله منشعب از مخزن سیلندر گاز روی بشقابها نصب شده و اطراف نایلون کاملاً با خاک پوشش داده می شود برای مبارزه با بذور علفهای هرز و حشرات و نماتدها میزان مصرف متیل بروماید حدود ۵۰ گرم در متر مربع می باشد ولی در صورت مبارزه با انواع قارچهای مضر بخصوص بوته میری خیار تا ۱۰۰ گرم در متر مربع افزایش داده می شود مدت ضد عفونی ۲۴ ساعت می باشد که پس از آن نایلون را جمع نموده و پس از ۲ تا ۳ هفته از زمان ضد عفونی اقدام به کاشت خیار می نمایم باید مراقب بود هیچگاه گاز مورد تنفس قرار نگیرد و به خصوص تا ۲ ساعت پس از ضد عفونی از نزدیک شدن افراد و حیوانات جلوگیری شود . متیل بروماید بسیار سمی و خطر ناک است

 

2-ضد عفونی خاک بوسیله ی متام سدیم و فرمالین
– متام سدیم یا واپام : این ترکیب بخوبی در آب قابل حل است ( ۷۷۲ گرم در هر لیتر آب در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد ) . متام سدیم در خاک به سرعت تبدیل به متیل ایزو تیوسیونات می شود که دارای طیف وسیع قارچ کشی و نماتد کشی است. فرم گرانول آن با نام تجاری دازومت ( Dazomet ) است که به میزان ۵/۲۲ کیلوگرم در هر ۱۰۰۰ متر مربع در سطح خاک پخش و توسط روتیواتور با خاک مخلوط می گردد.
– فرمالین ( Formalin ) : این ماده نیز یک ترکیب ضد عفونی کننده است که ماده موثر آن فرم آلدهید ( Formaldehyde ) است . فرمالین ترکیبی است بدون رنگ که در ۲۱- درجه سانتیگراد می جوشد و بخوبی در آب قابل حل است این ماده دارای خاصیت قارچ کشی و باکتری کشی است تاثیر آن روی حشرات و نماتدها بسیار ناچیز است
روش مصرف : با توجه به مساحت بستر گلخانه به ازاء هر متر مربع ۱۰۰ تا ۱۵۰ سی سی از این سم ۵ تا ۱۰ لیتر آب مخلوط نموده آنگاه به وسیله ی آبپاش و یا شیلنگ سم پاش در سطح بستر گلخانه که صاف و بدون کلوخ می باشد پاشیده و سپس روی بستر یا بوسیله ی نایلون پوشش داده شود یا با خیس نمودن سطح خاک آن را غلطک زده تا گاز حاصل در فضا آزاد نگردد . ضد عفونی با توجه به دمای هوا انجام می شود . دما نباید از ۶ درجه ی سانتی گراد کمتر باشد .
احتیاطات لازم
فرد سمپاشی کننده باید دارای ماسک مخصوص باشد از وارد کردن ابزار و ادوات کشاورزی و خاک ضدعفونی نشده در بستر ضدعفونی شده خودداری گردد . در زمان کاشت لازم است برای اطمینان از خروج گاز مقداری از خاک را با خاک ضدعفونی نشده در دو ظرف جداگانه آزمایش نمود . معمولاً بر روی آنها بذر شاهی کشت می کنند که در صورت سبز شدن نشانه ی خارج شدن گاز ها می باشد .
قبلا استفاده از مخلوط ریدومیل بنومیل را قبل از روش های ضدعفونی فوق( برای هر ۵۰۰ متر مربع ۵ کیلوگرم ریدومیل با یک کیلوگرم بنومیل مخلوط نمود و به نسبت یکنواخت در سطح زمین پخش کرد آنگاه زمین را یک شخم و شیار سبک زده و سپس کاشت میکردند) توصیه میکردند. ولی امروزه این ماده خطرناک رادر اکثر کشورها به علت از بین بردن کلیه نماتدات مفید و سمی بودن به محیط زیست از چرخه سموم شیمیایی درحذف نموده اند و درایران اخیرا نیز جهادکشاورزی استفاده از این سم را ممنوع نموده است.

کاربرد سم بردوفیکس چیست؟چگونه بردوفیکس دستی درست کنیم؟

بردوفیکس چیست ؟خواص فیزیکی و شیمیایی بردوفیکس
بردوفیکس قارچ کش و باکتری کش حفاظتی تماسی است که برای پیشگیری و درمان انواع بیماری های درختان میوۀ دانه دار،هسته دار،نیمه گرمسیری خزان دار،خشکباری، همیشه سبز، دانه ریز، سبزی، صیفی، زینتی وغیرمثمرتوصیه می شود.
بردوفیکس با داشتن pH حدود ۷، در تمام فصل‌های سال قابل استفاده است. پس از پاشیده شدن روی گیاه بردوفیکس در اثر رطوبت و گازکربنیک محیط و گیاه به تدریج تبدیل به ترکیبات کمپلکسی می‌شود که مرتباً یون مس آزاد می‌کند. بردوفیکس بدون بافت کریستالی است و به صورت تودهٔ به هم چسبیده و یکنواخت روی گیاه کاملاً می‌نشیند درحالی که سایر ترکیبات مسی به دلیل داشتن بافت کریستالی ذراتی جدا از هم داشته و کمتر بر روی گیاه می‌نشینند.
سایر ویژگی‌های بردوفیکس
دیر پایی بردوفیکس
بردوفیکس به دلیل آزاد کردن تدریجی یون مس اثر دیرپایی دارد. اثر قارچ کشی و باکتری کشی ترکیبات مسی مربوط به آزاد شدن حداقل یک پی‌پی‌ام یون مس (Cu++1ppm ) است که می‌تواند تا حدودی بیماری را کنترل کند. برای کنترل شدن کنیدی و کنیدی فورهای قارچ در اواخر آلودگی به ۳ تا ۵ پی‌پی‌ام یون مس نیاز است. بردوفیکس بیشتر از ۵ پی‌پی‌ام یون مس آزاد می‌کند، درحالی که دیگر ترکیبات مسی نمی‌تواند این میزان یون مس را آزاد کنند تا در کنترل عوامل بیماری زا مؤثر باشد. بردوفیکس با دانه بندی ۲ تا ۳ میکرون، مؤثرتر از دیگر سموم مسی است. بردوفیکس به دلیل دانه بندی بسیار ریز و چسبندگی مطلوب، کارایی مؤثری داشته و در مقایسه با سموم پودری مقرون به صرفه است.
ماندگاری پس از بارش
به دلیل دانه بندی بسیار ریز، چسبندگی بالا و تثبیت شدن به صورت کمپلکس روی بافت گیاه حتی پس از بارش‌های طولانی نیز یون‌های مس روی گیاه باقی مانده و نسبت به سایر سموم مسی ماندگاری طولانی تری روی گیاهان دارد.
سمیت
بردوفیکس با داشتن LD50 Oral for rat>4000 mg/ kg جزء سالمترین سموم می‌باشد. و برای انسان سمیتی ندارد.
جلوگیری از سرمازدگی
بردوفیکس به دلیل از بین بردن باکتری‌هایی که هسته اولیه بلورهای یخ Bacterial Ice Nucleation را می‌سازند، خطر سرمازدگی را کم می‌کند.
دافع حشرات
بردوفیکس برای زنبور عسل بی‌خطر بوده.، دافع حلزون و حشراتی مانند زنجرک و موریانه است.
ضد باکتری
بردوفیکس بهترین قارچ کش و باکتری کش مسی با اثر حفاظتی، با LD۵۰>۴۰۰۰ mg/kg و جزو سالم ترین سموم معدنی است.
اختلاط با سایر سموم
بردوفیکس با اکثر سموم و کودها و روغن ولک قابل اختلاط است.
نحوهٔ اثر بردوفیکس
بردوفیکس یک بازدارنده چند نقطه اثر است. یون‌های مس پس از جذب شدن در دیواره سلول باکتری یا قارچ، همزمان بازدارنده چندین روند فیزیولوژیکی درون سلول است. بردوفیکس با ایجاد پیوندهای شیمیایی جدید، پروتئین‌ها را درهم شکسته، کارکرد آنزیم‌ها را برهم زده، در روندهای حیاتی سلول مانند تنفس اختلال به وجود آورده، فعالیت غشاء سلولی را کاهش داده و در نهایت منجر به مرگ سلول می‌شود. این ویژگی سبب می‌شود عامل بیماری نتواند خود را در برابر بردوفیکس مقاوم کند.
روش های مصرف سم بردوفیکس:
محلول پاشی:
متداول ترین روش برای پیشگیری و کنترل بیماری های قارچی و باکتریایی با بردوفیکس می باشد. دوزهای مورد استفاده بسته به زمان مصرف متفاوت می باشند.
روش ساخت دوزهای مختلف بردوفیکس برای محلول پاشی
منظور ازمحلول پاشی با دوزهای ۵ یا ١۰ در هزار، مخلوط کردن ۵ یا ١۰ لیتر بردوفیکس در١۰۰۰ لیترآب می باشد. این میزان آب بسته به حجم سم پاش قابل تغییر است. برای مثال، برای تهیه دوز ۵ در هزار درسم پاشی به حجم ٢۰۰ لیتر، یک بطری یک لیتری را به شدت تکان داده و به داخل سم پاشی که در آن مقداری آب وجود دارد می ریزیم . سپس سمپاش را تا ٢۰۰ لیتر با آب پر کرده، کاملاً بهم زده و شروع به سم پاشی می کنیم.
رنگ بردو :
برای کنترل بیماری هایی مانند پوسیدگی های طوقه و ریشه گیاهان، انواع شانکرها و بلایت ها، سرطان ها و گال های طوقه و ریشه، محلول پاشی ها به تنهایی کافی نبوده و لازم است بافت آلوده با ابزار تیزی تراشیده شده و بافت سالم گیاه با بردوفیکس رقیق نشده رنگ شود. این کار برای ضدعفونی محل هرس گیاهان نیز باید انجام شود. درصورت استفاده از این روش دیگر نیازی به استفاده از چسب باغبانی و … نمی باشد.
محلول در آب زراعی :
برای کنترل بیماری هایی مانند پوسیدگی های طوقه و ریشه گیاهان، سرطان ها و گال های طوقه و ریشه، که عامل بیماری زا خاکزی است محلول پاشی ها به تنهایی کافی نبوده و لازم است خاک نیز ضدعفونی شود. برای این منظور مقدار ١۰ در هزاربردوفیکس آماده شده و گیاهان با این محلول آبیاری شوند. برای درختان مسن تر آبیاری سایه انداز و بیل زدن خاک نیز ضروری است.
سم پاشی های دوره ای چهارگانه
منظور از سم پاشی های دوره ای چهارگانه درختان میوه، سم پاشی در چهار مرحله زیر می باشد :
  • پس از ریزش ٧۰ درصد برگ ها با بردوفیکس ١۰ در هزار
  • قبل از تورم جوانه ها با بردوفیکس ١۰ در هزار
  • بعد از ریزش گلبرگ ها یا شاتون ها با بردوفیکس ۵ در هزار
  • بعد از تشکیل میوه با بردوفیکس ۵ در هزار
نکات مهم در پیشگیری از وقوع یا گسترش بیماری های قارچی، باکتریایی و سرمازدگی :

 

  • ضدعفونی بذر قبل از کاشت بوسیله سم پاشی با بردوفیکس ١۰ در هزار
  • ضدعفونی خاک زراعی بوسیله آبیاری با بردوفیکس ١۰ در هزار بلافاصله بعد ازکاشت
  • ضدعفونی قلمه ها، ریشه نهال ها و ابزارهرس به وسیله آغشته کردن با بردوفیکس ١۰ در هزار
  • سم پاشی درختان با بردوفیکس ۵ در هزار بعد از وقوع باران شدید، تگرگ، طوفان و هرعامل تنش زای دیگر
  • برای جلوگیری از وقوع سرمازدگی، سم پاشی با بردوفیکس ۵ در هزار هنگام هشدار ایستگاه های هواشناسی قبل از وقوع سرما

ساخت محلول بردوفیکس

محلول بردو عبارتست از سولفات مس(کات کبود که به تُرکی:زَی)  که به وسیله آهک خنثی شده باشد.باید توجه داشت که به علت خنثی شدن، ترکیب بردو دستساز را، باید به اندازه مصرف روزانه تهیه کرده و از نگهداری آن برای مصرف روزهای بعد خودداری شود.
جهت مصرف در زمستان چون درختان فاقد برگ می باشند با دُز ۵ تا ۱۰ در هزار قابل تغییر می باشد یعنی اگر آلودگی به قارچ کم بود ۵در هزار واگر آلودگی زیاد بود تا ۱۰در هزار قا بل مصرف است.
جهت مصرف در زمانی که درختان برگ دارند  با دز ۲تا۵ در هزار قابل تغییر میباشد یعنی اگر آلودگی به قارچ کم بود با دوز ۲در هزار واگر آلودگی به قارچ زیاد بود تا ۵در هزار قابل مصرف است.
برای اینکه توضیحات فوق بهتر جا بیافتد ساخت بردوفیکس ۱۰در هزار را توضیح می دهیم: به زبان ساده ۱۰ در هزار یعنی ۱۰ کیلو در هزار لیترآب است که شما میتوانید به نسبت نیاز و مصرفتان این واحد را کم و یا زیاد نمایید.
جدول تهیه بردوفیکس به نسبت های متفاوت
سولفات مس ۱۰۰گرم
آهک ۱۰۰ گرم
۱۰ لیتر آب
سولفات مس یک کیلو گرم
آهک یک کیلوگرم
۱۰۰ لیتر آب
سولفات مس ۱۰ کیلو گرم
آهک ۱۰ کیلوگرم
۱۰۰۰ لیتر آب
سولفات مس ۲۰ کیلو گرم
آهک ۲۰ کیلوگرم
۲۰۰۰ لیتر آب
مرحله اول: ۱۰ کیلو سولفات مس و ۱۰ کیلو آهک ، آماده تهیه کنید. برای خانه دارها میتوانند این مواد را به مقدار کم از عطاریها به راحتی تهیه کنند.
سولفات مس و آهک
مرحله دوم:سولفات مس را با آب ولرم حل می کنیم(۱۰ کیلو سولفات مس  را می توانیم در ۵ مرتبه ی  ۲ کیلویی  با آب ۱۰ لیتری ریخته هم زده تا حل شود از ریختن یکجا به آب بپرهیزید).
مرحله سوم: آهک را با آب حل می کنیم(۱۰ کیلو آهک  را می توانیم در ۵ مرتبه ی  ۲ کیلویی  با آب ۱۰ لیتری ریخته هم زده تا حل شود از ریختن یکجا به آب بپرهیزید).
سپس آب آهک  را با پارچه توری صاف کنید تا دانه های درشت حل نشده از شیره آهک جدا شود.
مرحله چهارم : اضافه کردن محلولهای آماده شده  آهک و سولفات مس به مخزن اصلی:
باید به این نکته توجه داشت اول محلول آهک باید اضافه کرده سپس محلول مس کم کم به آن اضافه کنید در غیر این صورت محلول به صورت لخته ای می شود (مثل شیر ترش می بُرد)
سپس آنقدر به آن آب اضافه می کنیم تا حجم آن به ۱۰۰۰لیتر برسد .
حتما سمپاش مجهز به همزن خوب باشد تا از ته نشین شدن محلول جلوگیری شود در غیر این صورت هر چند دقیقه محلول را با بیل یا چوب هم بزنید تا ته نگیرد.
هنگام پاشش بر دوفیکس به تنه وشاخه درخت اگر بعد از فصل خزان می باشد حتما برگهای روی زمین ریخته را هم به قارچ کشش آغشته نمایید چون قارچ از طریق خاک آلوده به درخت انتقال پیدا میکند.