بایگانی دسته: زمان کاشت و برداشت محصول

گیاه شناسی زعفران،کشت و داشت زعفران

گیاه زعفران

نام علمی: (Crocus sativus)

از خانواده:زنبقیان

که خواص زیادی از قبیل دارویی و رنگ غذایی دارد. ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران در دنیا می‌باشد.

زعفران گیاهی کوچک و چندساله به ارتفاع ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر است. از وسط پیاز یا قاعده‌یِ ساقه، تعدادی برگ باریک و دراز خارج می‌شوند.

از وسط برگ‌ها، ساقه‌ای گلدار بیرون‌می‌آید که به یک تا سه گل منتهی می‌شود. گل‌ها دارای ۶ گلبرگ بنفش‌رنگ هستند که ممکن است در بعضی واریته‌ها به رنگ گلی یا ارغوانی باشند. گل‌ها دارای ۳ پرچم و یک مادگی منتهی به کلالهٔ سه‌شاخه به رنگ قرمز متمایل به نارنجی هستند. قسمت مورد استفاده این گیاه انتهای خامه و کلاله سه‌شاخه است که به نام زعفران مشهور است و معطر و کمی تلخ است

خواص دارویی

دم‌نوش زعفران اساساً ضدافسردگی و نشاط‌آور بوده و به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک می‌کند؛ همچنین مدر (ادرار آور) بوده و نتیجتاً برای شست‌وشوی کلیه‌ها و مثانه مفید است.

تسهیل در هضم غذا، رفع نفخ معده، تسهیل گردش خون و خون‌سازی از فواید دیگر آن است همچنین خاصیت آنتی‌اکسیدانی و نتیجتاً ضد سرطانی نیز دارد. (نام علمی: Crocus sativus) زعفران ویژگی سرخوشی داشته و امروزه برخی شرکت‌های دارویی اروپایی از آن به عنوان اینتگراتور ضد افسردگی استفاده می‌کنند.

کروسین و سافرانال موجود در زعفران تأثیری مشابه داروی فلوکستین داشته و از بازجذب دوپامین، نوراپی نفرین و سروتونین جلوگیری نموده و بدین ترتیب اثر ضد افسردگی خود را اعمال می‌نماید.

کاهش میزان سروتونین منجر به افزایش علائم “PMS” یا سندرم پیش قاعدگی و به ویژه افسردگی می‌شود. نتیجه مطالعات نشان می‌دهد کروسین و سافرانال موجود در زعفران از بازجذب سروتونین جلوگیری کرده و در نتیجه منجر به افزایش مقدار سروتونین و کاهش علائم افسردگی در زنان مبتلا به “PMS” می‌شود. از آنجاییکه افسردگی از مهم‌ترین عوامل کاهش میل جنسی است، بهبود افسردگی موجب افزایش میل جنسی نیز می‌گردد.

به‌طور کلی ۸٪ از زوج‌های ایرانی مبتلا به ناباروری هستند و در این میان سهم مردان ۴۰٪ است. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد “ROS: Reactive Oxygen Species” یکی از دلایل کاهش باروری در مردان است.

به این ترتیب که “ROS” به ویژه رادیکال‌های آزاد، سبب پراکسیداسیون اسیدهای چرب و آسیب به غشای سلولی اسپرم و محتوای ژنتیکی آن می‌گردد و در نتیجه سبب مختل شدن تحرک اسپرم و همچنین آسیب به DNA می‌شود و در نتیجه منجر به لقاح ضعیف می‌گردد.

کاروتنوئیدهای موجود در زعفران به ویژه کروسین و کروستین که آنتی‌اکسیدان می‌باشند با جلوگیری از فعالیت “ROS” از اکسیداسیون اسیدهای چرب در غشا جلوگیری کرده و در نتیجه سبب افزایش تحرک و بهبود مورفولوژی اسپرم و همچنین عملکرد جنسی آقایان می‌گردد.

زعفران با محدودسازی سنتز RNA و DNA در سلول‌های سرطانی، قطع واکنش‌های زنجیره‌ای رادیکال‌های آزاد، از طریق فعالیت آنتی‌اکسیدانی ترکیبات خود در پیشگیری و بهبود سرطان کمک می‌کند. همچنین ترکیبات کاروتنوئیدی بر آنزیم “Topoisomerase 2” برهم کنش دارد که این خاصیت به فعالیت سیتوتوکسیکی زعفران بر می‌گردد و سبب آپپتوز سلول‌های سرطانی می‌شود.

زعفران به عنوان طعم دهندهٔ غذا و برای رنگ پارچه، در کشورهای در حال توسعه و توسط صنعت گران به مقدار زیاد استفاده می‌شود. در طب سنتی، زعفران به عنوان مسکن، خلط آور، محرک جنسی و معرق، کاربرد دارد.

در گزارش‌های داستان گونهٔ مربوط به مناطق استوایی آسیا، از خمیری نام برده شده که مخلوطی از زعفران و چوب صندل است و این خمیر امروز همچون گذشته به صورت مرهمی آرامش بخش برای پوست‌های خشک مصرف می‌شود

ترکیبات شیمیایی زعفران

مهم‌ترین ترکیبات موجود در زعفران شامل ترکیبات زرد رنگ که به خوبی در آب محلول‌اند (مشتقات کروستین)، ترکیبات تلخ از جمله پیکروکروسین که به ویژه مقوی معده می‌باشند، مواد معطر (اسانس) که مهم‌ترین ترکیب آن سافرانال می‌باشد که گاهی تا ۱درصد زعفران را تشکیل می‌دهد.

روغن ثابت به میزان حداکثر ۱۰درصد، رطوبت حدود ۱۳۱۰ درصد و ترکیبات معدنی حدود ۵درصد می‌باشد. مقدار کروسین که تشکیل دهنده رنگ زعفران است وقتی در حالت غنچه چیده شود، بیشتر است.

نگهداری زعفران

زعفران به ویژه بعد از آسیاب شدن باید دور از نور و رطوبت و در جام شیشه‌ای نگهداری شود. زیرا با توجه به این که اسانس (مواد معطر) زعفران قابل تبخیر شدن است در صورت نگهداری نامناسب، به مرور زمان اسانس آن تبخیر شده و از اثرات دارویی و طعم و مزهٔ آن کاسته می‌شود و مرغوبیت آن از دست می‌رود.

البته بعضاً در اکثر مواقع زعفران تا۱یا۲ماه بعد از برداشت بو و عطر دارد اشتباه رایج در این است که اکثراً فکر می‌شود که زعفران باید بو و عطر زیاد بدهد؛ زعفران بعد از ۲ماه خشک می‌شود بویش می‌پرد وقتی آسیاب می‌شود و مرطوب می‌شود مجدد بو و عطر می‌گیرد، پس در همه مواقع سال زعفران بوی تازگی که تازه جمع شده باشد را نمی‌دهد؛ بنابراین بهتر این است که برای نگهداری خواص زعفران مقداری از آن را که می‌خواهند در طول یک هفته استفاده نمایند را آسیاب نموده و در جام شیشه‌ای در بسته‌ای قرار دهند.

نحوه کاشت گیاه زعفران

این گل زیبای جام مانند می تواند از پاییز تا بهار رنگ و طراوت خاصی را به حیاط شما ببخشد.

انواع زعفران، پرورش ساده و راحتی دارند و زحمت کمی برای پرورش آنها لازم است؛ تقریباً می توان گفت که این گیاه از هر گونه آفت عاری می باشد. می توان از این گیاه در گوشه و کنار حیاط و زیر درختان استفاده کرد. همچنین کاشت آنها در گلدان می تواند منظرۀ بسیار زیبایی را ایجاد نماید.

انواع گل دهندۀ گیاه زعفران در پاییز

این نوع گیاه به راحتی پرورش می یابد و احتیاج به خاکی دارد که آب را به سهولت تخلیه کند.

  1. C.sativus: این نوع گیاه زعفران، گلبرگهای بنفش روشنی دارد که در خارج آن خطوط تیره تری به چشم می آید. ساقه های زعفرانی آن قرمز و بلند است. این نوع گیاه زعفران برای پرورش دادن، خصوصیات ویژه ای دارد.
  2. C.speciosus: این نوع گیاه زعفران، اولین گونه ای است که زودتر از انواع دیگر گلدهی می کند. این گیاه پرطرفدار ترین نوع زعفران می باشد که رنگهای متنوعی از سفید تا آبی تیره دارد. پرورش این گونه گیاه بسیار ساده بوده و برای تزیین چمن نیز بسیار مناسب است.انواع گل دهندۀ گیاه زعفران در اوایل بهار این گونه زعفران از اوایل بهار گل می دهد و همچنان به خاکی که آب را به راحتی تخلیه کند نیاز دارد.
  3. C.chrystanthus: این گونه گلهای کرم رنگ و آبی روشن خاکستری دارد.
  4. Lady killer: دارای رنگ بنفش روشن با کناره های سفید است و درون گل بنفش مایل به سفید است.
  5. E.A.Bowles: گلها جام مانند و به رنگ زرد لیمویی می باشند. گاهی در گلبرگهای بیرونی رنگهای بنفش و برنزی نیز دیده می شود.
  6. Tricolor: نوک گلبرگها بنفش، سپس قسمتی سفید و داخل آن زرد رنگ است.
  7. tommasinianus: گونه ای بسیار راحت برای پرورش دادن که بذر خود را در تمام نقاط حیاط می پاشد. رنگ گلهای آن از بنفش روشن تا بنفش تیره متغیر است. نوک گلبرگها تیره تر هستند. این گیاه در سایه نیز می تواند به رشد خود ادامه دهد.

راهنمایی هایی برای پرورش زعفران

– انواع گلدهندۀ پاییزی را بین مرداد تا مهر بکارید. انواع گلدهندۀ بهاری را بین شهریور تا آبان بکارید. برای کاشت پیاز آن، بیل های مخصوصی وجود دارد که می توانید آنها را تهیه کنید.

– پیازها را در عمق ۶ تا ۱۰ سانتیمتر بکارید و فاصلۀ بین بوته ها را نیز به همین میزان رعایت کنید.

– هنگامی که قصد دارید گیاه را بکارید اگر احتمال می دهید که خاک شما مناسب است، خاک را با مقداری کود گیاهی و سنگ ریزه مخلوط کنید تا بتواند آب را به راحتی تخلیه کند.

– پس از کاشت پیاز آن، پیاز را آبیاری کنید.

– پس از کاشت، کمی مواد تقویت کننده به آن بدهید.

– اجازه دهید پیازها به صورت طبیعی بمیرند و خودتان ساقه آنها را نبرید.

-در صورت کاشته شدن در گلدان، گیاه را هر ۲ هفته یکبار، با مواد تقویت کننده، تقویت کنید.

تکثیر زعفران

الف – روش تقسیمی:

این روش ساده ترین روش تکثیر زعفران است. پس از چندین سال می توانید پیاز یا هستۀ اصلی گیاه را از خاک بیرون آورده و آن را تقسیم کنید و دوباره بکارید.

ب – روش بذری:

برخی از گونه های این گیاه، به صورت طبیعی دور و بر حیاط به بذر پاشی می پردازند. این بذرها را می توان از خود گیاه هم جمع آوری کرد. بعضی از بذرهای ترکیبی احتمال پرورش گلهای متفاوت را دارند. بذر را در خاک مناسبی که آب را به خوبی تخلیه می کند بکارید. اغلب پس از ۳ سال گلدهی می کنند.

مشکلات احتمالی پرورش زعفران

زعفران عاری از امراض نیست ولی عموماً پرورش ساده ای دارد. بزرگترین دشمن و آفت این گیاه سنجاب، خرگوش و جوندگان هستند که پیاز گیاه را می خورند. برای اجتناب از این اتفاق می توانید روی هر گیاه را با توری مرغی بپوشانید. سعی کنید پیازها را در عمق بیشتری بکارید. برخی افراد پیازها را آغشته به پارافین می کنند تا از گزند سنجابها در امان بمانند.

برگ زعفران

برگ های کروکوس باریک و دراز و به صورت ناودانی بوده و اغلب واجد نوار سفید رنگ در قسمت وسط می باشد. وجه تمایز کروکوس ها از طریق شناسایی وضع ظاهری برگ ها قبل و بعد از مرحله گلدهی، تعداد برگ ها، طول و عرض برگ ها و همچنین رنگ برگ ها امکان پذیر است.

به طور معمول برگ ها در زعفران زراعتی بعد از گلدهی گیاه ظاهر می شود. آبیاری خارج از موعد باعث ظهور برگ ها قبل از مرحله گلدهی خواهد شد. برگ های زعفران سرنیزه ای باریک و دارای ارتفاع ۴۰-۳۰ سانتی متر است. برگ ها و گل های مربوط به یک جوانه رأسی در داخل یک چمچه دو کفه ای سفید رنگ قرار می گیرد.

وظیفه اصلی چمچه حفاظت از اندام های رویشی و زایشی گام است. این قسمت از گیاه اولین اندامی است که از خاک خارج شده و در ادامه گل ها بعد از چند روز از داخل چمچه ها خارج می شود که با تابش نور خورشید تبدیل به گل شده و در نهایت برگ ها ظاهر خواهد شد.

گیاه زعفران دارای ساقه نمی باشد و برگ ها مستقیما از روی پیاز رشد می کنند. تعداد برگ های هر بنه جوانه رأسی بطور تقریبی ۱۶-۵ برگ متغیر بوده و طول برگ ها به سانتی متر می رسد. قسمت رویی برگ نسبت به قسمت زیرین آن تیره تر است. در صورت ۲۰ – ۶۰ حاصل خیز بودن زمین زراعی تعداد برگ ها افزایش خواهد یافت.

بنه کروکوس های زعفران

بنه به عنوان ساقه زیرزمینی سخت و کوتاه است که از قاعده پهن تری برخوردار است. بنه زعفران از پوشش فلس مانندی به رنگ قهوه ای کم رنگ پوشیده شده است. بنه مادر، تغذیه اولیه گل ها و برگ ها را بر عهده داشته و با ایجاد بنه های دختر باعث افزایش دوام کرو کوس ها می شود.

این حالت نقش مهمی در تکثیر زعفران دارد. زیرا تکثیر زعفران زراعتی فقط از طریق بنه امکان پذیر است و گیاه قادر به تولید بذر نمی باشد. جهت افزایش جذب آب بنه های زعفران زراعتی، معمولا پوسته موجود در کف بنه ها و همچنین مقداری از پوشش بنه ها برداشته می شود.

در مقابل باید سعی شود از حذف تمامی پوشش بنه ها خودداری شود تا بیماری های قارچی باعث آسیب به گیاه نشود. آماده سازی و تهیه زمین کشت بنه ها از اهمیت بالایی برخوردار است. کیفیت بالای بنه ها و همچنین زمین کشت حاصل خیز در میزان تولید زعفران نقش بالایی دارد. معمولا از پیازهای ۳-۲ ساله، سالم و بدون زخم جهت کشت استفاده می شود.

با گذشت زمان از کشت پیازها در سال جدید از محل جوانه غده جدیدی تولید می شود و این غده ها در سال های آتی غده های دیگری را تولید می کنند. در سال های هفتم تا دهم تراکم غده ها افزایش یافته و باید پیازها را از زمین خارج نمود تا جهت کشت در مزارع جدید استفاده شود.

طبقه بندی کروکوس های زعفران

طبقه بندی کروکوس ها برای اولین بار بوسیله George Mov در سال ۱۸۸۶ انجام گرفت و مدتی بعد Brian Mathew در سال ۱۹۸۳ طبقه بندی دیگری به چاپ رساند. به طور کلی کرو کوس ها از لحاظ بهاره یا پاییزه بودن، رنگ گلپوش ها، تعداد دفعات گلدهی و صفات دیگر قابل دسته بندی هستند.

طبقه بندی کلی کروکوس ها :

  1. کروکوس های زینتی
  2. کروکوس های برفی
  3. کروکوس های آلمانی
  4. کروکوس های پاییزه گل
  5. کروکوس های بهاره گل

کروکوس های زینتی در اوایل بهار شکوفه داده و منظره زیبایی را به وجود می آورند. علت نام گذاری کروکوس های برفی به دلیل ظاهر شدن گل ها و شکوفه ها بعد از آخرین برف فصل زمستان می باشد. کروکوس های آلمانی نسبت به کروکوس های بهاره دیرتر به مرحله گلدهی می روند و از نظر جثه درشت تر هستند. کروکوس های پاییزه گل تولید گل های زیبایی می کنند.

جدول ۱-۱ کرو کوس های زینتی پاییزه گل

نام علمی منشاء اصلی رنگ گل و زمان گلدهی
C . cancellatus

 

بومی ترکیه، سوریه و لبنان رنگ، گل آبی کبود، زمان گلدهی ماه های مهر و آبان
C. goulinyi بومی یونان رنگ گل آبی کم رنگ، زمان گلدهی آبان و آذر
C. hardiaricus بومی لبنان رنگ گل آبی کم رنگ، زمان گلدهی مرداد و شهریور
C. leavegatus بومی یونان گلپوش های خارجی به رنگ بنفش کم رنگ، زمان گلدهی آبان تا دی ماه
C. longiflorus بومی جنوب ایتالیا رنگ گل بنفش کم رنگ، گلدهی در مهرماه و آبان ماه
C. medoius بومی جنوب فرانسه گل ها بنفش کم رنگ، کلاله قرمز، زمان گلدهی مهر و آبان
C. niveus بومی یونان گلپوش ها بنفش کم رنگ با یقه سفید، کلاله  قرمز، زمان گلدهی مهر و آبان
C . echroleucus بومی لبنان – شرق مدیترانه گل ها کوچک و به رنگ سفید تا کرم
C. pulchellus یونان گل ها به رنگ ارغوانی کمرنگ
C. speciosus قفقاز – ترکیه – ایران گل ها به رنگ آبی بنفش، پرچم ها زرد و کلاله نارنجی پررنگ، زمان گلدهی شهریور و مهر
C. nadiflorus لبنان – شرق مدیترانه گلپوش های سفید با یقه نارنجی، گل های بنفش کمرنگ و در آبان ماه به گل می نشیند.
C . serotinds اسپانیا – پرتقال – شمال آفریقا ماتیوس سامر پاییزه گل ها را زیر گونه این گونه می داند.

جدول ۱-۲ کروکوس های زینتی زمستانه و بهاره گل

نام علمی منشاء اصلی رنگ گل و زمان گلدهی
C. alaravacus بومی کردستان رنگ گل سفید کرمی با نوارهای پهن بنفش در پشت گلبرگ ها، زمان گلدهی دی ماه و اوایل بهمن
C.angustipolius بومی کریمه رنگ گل ها زرد طلایی و پشت برگ ها به رنگ قهوه ای مایل به قرمز
C . chrysantus بومی یونان و آسیای صغیر رنگ گل نارنجی روشن و پرچم ها به رنگ زرد
C. etruscus بومی ایتالیا رنگ گل یاس کبود، یقه گل زرد رنگ
C. flavus بومی اروپا گل های رنگ پریده تا نارنجی، زمان گلدهی اسفند و فروردین
C . fleischeri بومی غرب و جنوب ترکیه رنگ گل سفید با رگه های بنفش در قسمت قاعده، زمان گلدهی اواخر دی ماه و

اوایل بهمن ماه

C. minimus بومی کرسیکا و ساردینیا رنگ گل بنفش روشن، کلاله نارنجی قرمز، زمان گلدهی در اسفند و فروردین
C. sieberi بومی یونان دارای چند زیر گونه بوده، گلدهی بهمن و اسفند ماه
C. susianus بومی کریمه و قفقاز رنگ گل ها تیره تا زرد طلایی، زمان گلدهی در اوایل اسفند ماه
C. vernus بومی آلپ گلپوش ها به رنگ سفید تا بنفش سیر، زمان گلدهی از بهمن تا اردیبهشت ماه

زعفران گیاه کم توقعی است که با تغذیه متعادل و در زمان مناسب حداکثر محصول را می دهد.

خاک مناسب کشت زعفران:

زمین مورد استفاده زعفران ۸ تا ۱۰ ساله است.بهترین خاک بری رشد زعفران خاک شنی رسی است که مقدار کمی آهک داشته باشد.در زمین های شور ،رسی یا خیلی شنی رشد نمی کند. PH مناسب خاک ۸_۷ است.خاک مزرعه شیرین و حاصلخیز باشد.این گیاه باید در زمینی کشت شود که چندین سال قبل تر در آن زعفران کشت نشده باشد.

نیاز آبی زعفران:

دوره بیداری و فعالیت زعفران از حدود آبان تا اردیبهشت است .و در فصل تابستان برگهای زعفران زرد شده و میخشکد و پیاز زعفران به خواب می رود.در دوره خواب یا استراحت گیاه بارندگی یا آبیاری برای آن مضر است. در مکان هایی با ارتفاع از سطح دریا و میانگین دمای کمتر معمولا تاریخ گلدهی و زمان آبیاری زود هنگام و در اوایل پاییز می باشد.با توجه به مناطق گرمسیر یا سردسیر بودن و دیری یا زودی آب اول،از اواخر بهمن تا نیمه اسفند برگهای زعفران که از راس پیازهای دختر روئیده اند از رشد باز می مانند و ریشه ها که از کف روئیده اند خشکیده و پیاز های دختر مستهلک می شود و از این پس پیاز دختر و پیازچه ها که فاقد ریشه می باشند.

دمای مناسب زعفران:

حداکثر دمای مورد نیاز آن ۳۵ تا ۴۰ درجه سانتی گراد و در ارتفاع ۱۳۰۰ تا ۲۳۰۰ متر از سطح دریا عملکرد خوبی را نشان می دهد.زمین های گرم و خشک مکان منسبی برای کشت آن است.نسبت به سرما مقاوم است.دوران رشد آن مصادف با پاییز و زمستان و اوایل بهار است،طبعا در این ایام به هوای مناسب و معتدلی نیاز دارد.

زمان تغذیه گیاه زعفران:

ماه های بهمن و اسفند ماه های بحرانی در تغذیه این گیاه بشمار میرود.زیرا غلظت اکثر مواد مغذی و ریز مغذی در این ماه در برگ و پیاز زعفران افزایش چشمگیری پیدا می کند که خود گویای نیاز گیاه در این موقع به مواد غذایی است.

برای تغذیه و درشت شدن در طول ماه های اسفند و فروردین فقط به جذب برگی و فتوسنتز و ذخیره سازی مواد غذایی از باران های فصلی متکی هستند. محلول پاشی با کودهای پیشنهادی در این زمان موجب درشت شدن پیازها و گل آوری آنان در سال بعد و نهایتا افزایش تولید در مزرعه زعفران می شود.

خصوصیات کودهای پیشنهادی زعفران

ترکیب این نوع کود افزایش وزن و تعداد بنه و افزایش رنگ پذیری و افزایش گل آوری و همچنین افزایش مقاومت گیاه به سرما و گرما و تنش های محیطی می شود.

ترکیب این نوع کود باعث ذخیره سازی مواد غذایی در پیاز زعفران می شود.

ترکیب این نوع کود دارای درجه حلالیت بالایی در آب بوده و پس از حل شدن در آب یک محلول کاملا یکنواخت و بدون مواد معلق بوجود آورده لذا از رسوب زایی در سیستم های آبیاری جلوگیری می نماید

ترکیب این نوع کود دارای خاصیت کلوخی شدن می باشد.

ترکیب این نوع کود باعث افزایش قدرت کلروفیل سازی،افزایش قدرت رشد رویشی و تسریع در رشد نقاط مریستمی و جوانه انتهایی و افزایش نقل وانتقال عناصر غذایی در گیاه زعفران می باشد.

ترکیب این نوع کود به علت عاری بودن از کلر و نوع مواد بکار رفته در فرمولاسیون فاقد خطر نمک زایی در خاک هستند

نحوه مصرف کود پودری زعفران:NPK(20_16_12)

نام محصول دوره رشدی محلول پاشی آب ابیاری
زعفران ۱- بلافاصله بعداز آبیاری پاییزی

۲- بعد از ۱۵ بهمن

۳-۲۰ روز بعد از مرحله دوم

۲ تا ۳ کیلوگرم در هکتار ۵/۲کیلوتا ۵/۳ کیلوگرم در هکتار

ترکیبات:N 20%,P2O 16%,K2O 12%,(Fe) 2000ppm,(Mn) 1000ppm,(Zn) 1000ppm,(Cu) 500ppm

نحوه مصرف کود مایع زعفران:NPK(12-10-8)                   

نام محصول مقدار مصرف زمان مصرف
مرحله اول ۱تا ۲ لیتر در هزار لیتر آب پس از گلدهی و برداشت گل(ابتدای رویش برگ)
مرحله دوم ۲ لیتر در هزار لیتر آب در طی رشد رویشی و رشد برگ
مرحله سوم ۴ لیتر در هزار لیتر اب اواسط بهمن و اسفند

ترکیبات: N 12%,P2O 10%,K2O 8%,(Fe) 2000ppm,(Mn) 1000ppm,(Zn) 1000ppm,(Cu) 500ppm

کشت پیاز و شرایط رشد،تغذیه،آفات و بیماریهای پیاز

نام گیاه:پیاز

نام انگلیسی: Onion

نام علمی: Allium cepa

راسته: مارچوبه‌سانان

تیره: نرگسیان

زیرخانواده: پیازیان

سرده: سیر

پیازی که به صورت وحشی در طبیعت بِرویَد شناخته نشده‌است، ولی حداقل ۷۰۰۰ سال پیش به‌طور انتخابی کاشته و پرورش داده شده‌است. آن گیاهی دو ساله است، ولی معمولاً به صورت یک‌ساله کاشته می‌شود. انواع جدید معمولاً تا ارتفاع ۱۵ تا ۴۵ سانتیمتر رشد می‌کنند. برگ‌ها سبز مایل به زرد هستند و در یک ردیفِ باریکِ مسطح به شکل‌بادبزن و متناوب رشد می‌کنند. آن‌ها گوشتی، توخالی، استوانه‌ای شکل و یک طرف مسطح هستند. در پهن‌ترین حالت‌شان یک‌چهارم از راهی که به سمت نوک ضخیم و مخروطی شکل می‌پیمایند هستند. ته هر برگ معمولاً غلاف سفیدی است که از پایه اصلی می‌رویَد. از زیر، هر پایه اصلی دسته‌ای از ریشه‌های فیبری از فاصله کوتاهی از خاک گسترش می‌یابند. هنگامی که پیاز بالغ می‌شود، ذخایر غذایی شروع به انباشته شدن در ته برگ و برجستگی پیاز می‌کنند.

پیاز از قدیمی‌ترین سبزی‌ها و صیفی‌جات خوراکی در دنیا و ایران است . این محصول سه هزار سال قبل از میلاد مسیح در مصر کشت می‌شده‌است و بر اساس برخی اسناد کارگرانی که در ساختن اهرام مصر فعالیت می‌کرده‌اند، از پیاز به عنوان غذایِ اصلی استفاده می‌کردند. پیاز به خانواده آلیاسه (Alliaceae) متعلق است و گیاهی است دو ساله با رشد بوته‌ای ضعیف، برگ‌های استوانه‌ای شکل توخالی که در سال اول با توجه به طول روزِ موردِ نیازِ خود تشکیل سوخ یا پیاز (Bulb) داده و در سال دوّم با کشت سوخ‌ها و پس از ظهور ساقه (های) گل دهنده و چترها تولیدِ بذر می‌نماید. مهم‌ترین فاکتورهای محیطی مؤثر در تشکیلِ سوخ درجه حرارت و طول روز است و بر این اساس، رقم‌هایِ پیاز به سه گروه شامل ارقام روز بلند، روز متوسط و روز کوتاه تقسیم‌بندی می‌شوند. اهمیت این موضوع در تعیینِ زمانِ مناسبِ کاشت است. مثلاً، برای کاشت ارقامِ روزِ بلند مانندِ پیاز قرمز قرمزِ ایلخچی(یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است و  بخش ایلخچی شهرستان اسکو در ۲۵ کیلومتری جنوب غرب تبریز قرار دارد.) به‌طور معمول در فروردین ماه اقدام به کاشت می‌شود.

پیاز در خاک‌های حاصلخیز که به خوبی زهکشی شده‌اند، بهتر رشد می‌کند. خاک رس و شن که با گیاهِ پوسیده آمیخته باشد به خاطر داشتن سولفور پایین خوب هستند، در حالی که خاک‌های گِلی معمولاً محتوی دارای سولفور زیادی هستند و پیازهایِ تند تولید می‌کنند. پیاز برایِ رشد نیازمندِ مواد غذایی زیادی است که در خاک موجود باشد. اغلب فسفر به اندازه کافی در خاک موجود است، اما ممکن است قبل از شروعِ کاشت استفاده شود به خاطر این که در خاکِ سرد کمتر در دسترس است. نیتروژن و پتاس در طیِ فواصلِ فصل رویش می‌تواند به کار برود. آخرین کاربردِ نیتروژن حداقل ۴ هفته قبل از چیدن پیاز است.

پیازهای دارای سوخ به طول روز حساس هستند، سوخ آن‌ها فقط بعد از این که تعداد ساعت‌هایِ روشناییِ روز از میزان حداقلی بیشتر شد، شروع به رشد می‌کنند. بیشتر پیازهای سنتی اروپایی پیازهای روز بُلند هستند و بعد از این که روشناییِ روز به بیش از ۱۴ ساعت رسید، سوخ تولید می‌کنند. انواع پیازهای اروپای جنوبی و آفریقای شمالی، از انواع روز متوسط هستند که برای تشکیل سوخ فقط ۱۲ تا ۱۳ ساعتِ به روشنایی روز نیاز دارند و سرانجام، پیازهای روز کوتاه که در این اواخر تولید شده‌اند، در مناطقی که زمستان ملایم دارند در پاییز کشت می‌شوند و در اوایل بهار سوخ تولید می‌کنند و فقط به۱۱ تا ۱۲ ساعت به روشناییِ روز برای تحریک تشکیل سوخ نیاز دارند..

درکل کشت پیاز به سه روش انجام می گیرد:

  1. کاشت بذر در زمین اصلی:در بیشتر نقاط دنیا تولید پیاز در محل اصلی و با کاشت بذر انجام می گیرد.برای تولید غده های درشت معمولا ۸ ، ۱۰ کیلوگرم بذر می کارند.
  2. کاشت در خزانه (نشاکاری):هرچه طول دوره رشد بیشتر باشد غده های تشکیل شده درشت تر خواهند شد.
  3. کاشت پیاز های کوچک (پیازچه):این روش برای تهیه پیاز پیش رس کاربرد دارد.

مصارف غیر خوراکی از پیاز

سلول‌های پیاز به‌طور ویژه‌ای بزرگ هستند و زیر ذره بینی با درشت نمایی کم به سادگی دیده می‌شود. با تشکیل لایه منفردی از سلول‌ها، پوست بیرونی بخش غده‌ای را می‌توان به سادگی برای اهداف آموزشی، آزمایشی یا تولید مثلی جدا کرد. بنابراین پیاز معمولاً برای آموزش مشاهده ساختمان سلول و کار با میکروسکوپ به کار گرفته می‌شود.

آبِ تندِ پیاز برای دور کردن بید استفاده شده‌است و برای جلوگیری از نیشِ پشه روی پوست مالیده می‌شود. گفته می‌شود زمانی که به پوستِ سر مالیده می‌شود، موجب افزایش رشد مو می‌گردد و کک و مک صورت را کاهش می‌دهد. برای برق انداختن به شیشه و ظروف مسی و جلوگیری از زنگ زدن آهن استفاده می‌شود. اگر آب جوش روی پیاز قطعه قطعه شده ریخته و سپس سرد شود، می‌توان مایع به دست آمده را برای مقاوم کردن آن‌ها در برابر آفات روی گیاهان ریخت، و مشهور است که پیاز هنگامِ رشد بید و حشرات را دور می‌کند. . پوستِ پیاز برای تولیدِ رنگِ قهوه‌ایِ زرد استفاده می‌شود.

به‌طور تاریخی، پیاز اغلب برای طالع بینی در سراسر اروپا، آفریقا و آسیای شمالی استفاده می‌شده‌است و در این‌جاها در بعضی مناطق روستایی هنوز هم استفاده می‌شود.

ارزش غذایی پیاز:

بیشتر ارقام پیاز حدود ۸۹٪ آب، ۴٪ قند، ۱٪ پروتئین، ۲٪ فیبر و ۰٫۱٪ چربی دارند. پیاز مواد غذایی ضروری، و چربی کمی دارد و در هر ۱۰۰ گرم ۱۶۶کیلو ژول (۴۰ کیلو کالری) انرژی تولید می‌کند. بدون افزایش محسوس میزان کالری غذاها را خوش طعم می‌کنند

پیاز ترکیبات فیتوکمیکالی مثل فنول‌ها دارد که الان پژوهش بنیادی صورت می‌گیرد تا تأثیرات احتمالی آن‌ها رویِ انسان را معین کنند.

پیازهای مختلف از نظر داشتن پلی‌فنل با هم تفاوت‌های قابل توجهی دارند. موسیر بالاترین میزان موجود و شش برابرِ میزانِ موجود در پیاز ویدالیا را دارد که دارای کمترین میزان است. پیاز زرد بالاترین فلوفنوئید را دارد که ۱۱ برابر موجودیِ پیازِ سفید است. پیازِ قرمز مقدار قابل توجهی رنگدانه آنتیوسیانین با حداقل ۲۵ ترکیب دیگر دارد که مشخص شده‌است که ۱۰٪ محتوی فلوفنوئید را نمایش می‌دهد.

بعضی از افراد نسبت به لمس کردن پیاز حساسیت دارند. علائم حساسیت ممکن است شامل: ورمِ پوست، خارش شدید، ورم غشاء مخاطی بینی، تاری دید، تنگی نفس، ریزش عرق و آنافیلاکسی باشد. ممکن است این افراد حساسیتی به مصرف پیاز نداشته باشند، شاید به این دلیل که پروتئینی که باعث حساسیت می‌شود، در هنگامِ پخته شدن ماهیّتِ طبیعی خود را از دست می‌دهد.

در حالی که انسان‌ها به‌طور عادی پیاز و دیگر اعضای گونه و الک را مصرف می‌کنند، خوردن آن می‌تواند برای سگ‌ها، گربه‌ها، خوکچه‌های هندی، میمون‌ها و دیگر حیوانات کشنده باشد. چون که بیشتر حیوانات نمی‌توانند سولفوکسیدِ موجود در پیازِ خام و پخته‌ای را هضم کنند که موجب مسمومیت می‌شود. در نتیجه مصرفِ پیاز گلبولهای قرمز بد شکل شده و می‌ترکَند که موجب کم خونی می‌گردد. حیوانات خانگی بعضی مواقع با غذاهای کنسرو شده مخصوص کودکان تغذیه می‌شوند. در این صورت باید از دادن غذاهایی که پیاز دارد خوداری کرد.میزان استاندارد سم برای گربه‌ها ۵ گرم در هر کیلو از وزن بدن و ۱۵ تا ۳۰ گرم در هر کیلو برای سگ‌ها است.

عناصر موثر بر رشد پیاز:

نیتروژن یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان بوده وبرای  بیوسنتز اسیدهای آمینه ضروری می باشد.گوگرد نقش مهمی در بیوسنتز پیش سازهای طعم و بوی آلبوم ها دارد و پتاسیم عملکرد و کیفیت  محصول را افزایش می دهد همچنین گوگرد بر مواد جامد محلول،ماده خشک سوخ،سفتی سوخ و میزان اسید پیروویک به عنوان عامل کیفی اثر مثبت نشان می دهد.

با مصرف متعادل کودها بر اساس آزمون خاک و استفاده از کود گوگردی به همراه تیوباسیلوس ،همراه با کود کامل میکرو ممکن است علاوه بر افزایش تولید،کیفیت محصول بخصوص خاصیت انباری پیاز بهبود یافته و میران تجمع نیترات در سوخت کاهش یابد.تاثییر گوگرد ودفعات محلول پاشی نشان داده  که ۷۵ روز پس از مصرف گوگرد عملکرد افزایش می یابد و این امر به علت افزایش جذب Cu,Zn,Fe,P است.

مصرف متناسب کودهای نیتروژن و پتاس در پاییز  سبب می شود سیستم ریشه ای پیاز ،بدون رشد زیاد اندام هوایی گسترش یافته وجریان هوا در مزرعه بهتر برقرار شده در نتیجه از شیوع  امراض در فصل زمستان جلوگیری گردد.همچنین مقادیر کم نیتروژن قبل از گل آغازی سبب افزایش تشکیل آغازه های گل می گردد.

کاربرد سولفات روی باعث افزایش سفتی بافت ،انبارداری ،بهبود خصوصیات کیفی پیاز و میزان پروتئین می گردد.تراکم بوته بر عملکرد سوخ معنی دار می باشد و بالاترین عملکرد سوخ از تراکم ۶۷۷ هزار بوته در هکتار به میزان به دست می آمد.

برنامه غذایی جهت رفع کمبود رفع عناصر مورد نیاز پیاز:

مصرف NPK(20-2-24) پودری در سه نوبت هنگام کشت،هنگام کشت،هنگام کامل شدن برگها و قبل از پیازدهی

مصرف  ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار گوگرد به همراه تیوباسیلوس همزمان با کشت

سه بار محلول پاشی با کود پیشنهادی پیازNPK(10-2-12) (غلظت ۳ در هزار)همراه با ۴۵۰ کیلوگرم در هکتار  کود گوگردی

محلول پاشی همزمان سولفات آهن یک درصد و سولفات روی چهار در هزار در خاکهای آهکی

خصوصیات کود پیشنهادی پیاز:

۱-کود با داشتن مقدار متعادلی از عناصر ماکرو و میکرو باعث  افزایش کمیت وکیفیت محصول می گردد

۲-روی موجود در این کود باعث افزایش سفتی بافت ،خاصیت انباری،بهبود خصوصیت کیفی پیاز و میزان پروتئین می شود.

۳-آهن،روی ومس موجود در این کود باعث افزایش مواد جامد محلول ،اسید اسکوربیک و میزان پروتئین می شود.

۴-این محصول به علت عاری بودن کلر LOW EC و نوع مواد بکار رفته در فرمولاسیون فاقد خطر نمک زایی در خاک هستند.

۵-در خصوص فلزات سنگین دارای آنالیز کنترل شده مطابق استاندارد می باشد

نحوه مصرف کود پیشنهادی پیاز NPK(20-2-24)

نحوه مصرف دستور مصرف مقدار مصرف
خاکی از مرحله شروع رشدتایکماه قبل از برداشت ۱۵=۱۰کیلوگرم درهکتار
محلول پاشی از مرحله شروع رشدتایکماه قبل از برداشت سه مرتبه ۵کیلوگرم درهزارلیتر آب در هکتار

ترکیبات:N20%,P2O5 2%,K2O %24,Fe 1.5%,Zn 1%,Cu0.5%,Mn 0.5%B O.1%,MO 0.1%

نحوه مصرف کود مایع پیاز NPK(10-2-12)

نحوه مصرف دستور مصرف مقدار مصرف
محلول پاشی سه برگی،قبل از غده دهی تایکماه قبل از برداشت سه مرتبه ۳-۱ لیتردرهزارلیتر آب
آبیاری سه برگی قبل ازغده دهی تایکماه قبل از برداشت سه مرتبه ۵-۳ لیتر در هکتار

ترکیبات: N10%,P2O5 2%,K2O %12,Fe 1.5%,Zn 1%,Cu0.5%,Mn 0.5%B O.1%,MO 0.1%

مقالات مرتبط:فرمت پی دی اف

  1. برای شناخت آفات و بیماری های مهم پیاز و روش های کنترل و مبارزه با آنها>>> کلیک کنید.

آشنایی با گیاه توت فرنگی و شرایط نگهداری و تغذیه ای آن

نام گیاه:توت فرنگی

نام علمی: Fragaria × ananassa

نام انگلیسی: garden strawberry,simply strawberry, Strawberry

راسته: گل‌سرخ‌سانان

تیره:گلسرخیان

زیرخانواده:رزوئیده

سرده:توت‌فرنگی (سرده)

به تُرکی:چییلک گیاهی نهان‌دانه از تیرهٔ گل سرخ است. رشد این گیاه علفی پایا در آب و هوای معتدل گرم و در بستر غنی از گیاخاک و خاک اسیدی بسیار خوب است. گل‌های توت‌فرنگی نسبت به سرما به شدت حساس هستند ولی عطر و طعم نهنج (قسمت خوراکی گیاه) با انجماد از بین نمی‌رود.

جدول ارزش غذایی توت فرنگی:

مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۱۳۶ کیلوژول (۳۳ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۷٫۶۸ g
قندها ۴٫۸۹ g
فیبر ۲ g
چربی ۰٫۳ g
پروتئین ۰٫۶۷ g
آب ۹۰٫۹۵ g
ویتامین ب۱ (تیامین) ۰٫۰۲۴ میلی‌گرم (۲٪)
ویتامین ب۲ (ریبوفلاوین) ۰٫۰۲۲ میلی‌گرم (۱٪)
ویتامین ب۳ (نیاسین) ۰٫۳۸۶ میلی‌گرم (۳٪)
پانتوتنیک اسید (ویتامین ب۵) ۰٫۱۲۵ میلی‌گرم (۳٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۰۴۷ میلی‌گرم (۴٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹) ۲۴ میکروگرم (۶٪)
ویتامین C ۵۸٫۸ میلی‌گرم (۹۸٪)
ویتامین E ۰٫۲۹ میلی‌گرم (۲٪)
ویتامین K ۲٫۲ میکروگرم (۲٪)
کلسیم ۱۶ میلی‌گرم (۲٪)
آهن ۰٫۴۱ میلی‌گرم (۳٪)
منیزیم ۱۳ میلی‌گرم (۴٪)
منگنز ۰٫۳۸۶ میلی‌گرم (۱۹٪)
فسفر ۲۴ میلی‌گرم (۳٪)
پتاسیم ۱۵۳ میلی‌گرم (۳٪)
سدیم ۱ میلی‌گرم (۰٪)
روی ۰٫۱۴ میلی‌گرم (۱٪)
فلورید ۴٫۴ µg

توت فرنگی به‌دلیل دارا بودن فیتو کمیکال، اثرات مثبت بسیاری بر روی مغز می‌گذارد و می‌تواند اثرات نامطلوب پیری بر مغز را کاهش دهد.

ویتامین C در توت فرنگی تولید کلاژن را افزایش می‌دهد، پوست را صاف می‌کند و اثر ضد پیری دارد. همچنین مطالعات نشان داده‌است که عصاره آن دارای آنتوسیانین فراوان است و بدن را در مقابل اشعه ماورای بنفش محافظت می‌کند.

کاهش فشار خون بالا

توت فرنگی غنی از پتاسیم و منیزیم است، که هر دو از طریق رگ‌گشا هستند، به این معنی که آنها فشار خون بالا و استحکام رگ‌های خونی را کاهش می‌دهند. این امر جریان خون را به قسمت‌های مختلف بدن را تسهیل می‌کند و باعث می‌شود اندام‌ها با تمام توان خود فعالیت کنند.

درمان آرتروز و نقرس

توت فرنگی سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و سم زدایی‌ها است که به کاهش آرتروز و درد ناشی از نقرس کمک می‌کند. آنها همچنین در جلوگیری از علائم آرتریتی مانند انحطاط عضلات و بافت‌ها، خشک شدن مایعات روان‌کننده در مفاصل و تجمع مواد سمی و اسیدهای (مانند اسید اوریک) در بدن کمک می‌کنند.

کاهش وزن

توت فرنگی تولید آدیپونکتین و لپتین را افزایش می‌دهد که هر دو هورمون‌های چربی سوزی هستند. آنها به کاهش اشتها، کاهش قند خون و کاهش وزن و چربی کمک می‌کنند که این همه باعث کاهش وزن می‌شود.

سکته مغزی: قدرت ضد التهابی آنتی‌اکسیدان‌ها در توت فرنگی کمک می‌کند تا تشکیل لخته‌های خون که با سکته مغزی مرتبط هستند کاهش یابد

توت‌فرنگی میوه‌ای نسبتاً جدید است که تا ۲۵۰–۳۰۰ سال قبل به این شکل امروزی وجود نداشت و بیشتر موارد استفاده دارویی داشته‌است. در قرن چهاردهم در فرانسه توت فرنگی‌های وحشی از جنگل به زمین زراعتی منتقل شد و از آن به عنوان یک گیاه اهلی استفاده گردید. در جنگلهای شمال ایران توت فرنگی وحشی به‌طور فراوان در فصل تابستان یافت می‌شود. به‌نظر می‌رسد که اولین رقم اصلاح شده در زمان صدارت اتابک اعظم از فرانسه به ایران آمد و به نام اتابکی خوانده شد.

دمای محیط بر رشد گیاه تاثیر مستقیم دارد.دمای بالا و یا سرمای شدید را نمیتواند تحمل  کند.مناسب ترین دما  برای رشد و نمو۲۶-۲۰ درجه سانتیگراد است.دو نوع توت فرنگی باصرفه برای کشت وجود دارد.توت فرنگی های  روز خنثی(همیشه بهار)و روز کوتاه(بهاره).

ارقام روز کوتاه مخصوص روزهای کوتاه می باشند و تولید جوانه های گل خودرا در زیر ۱۴ ساعت روشنایی در روز آغاز میکنند یا دما پایین تر از ۱۵ درجه سانتیگراد باشد.اگر دمای محیط بالای ۱۵ درجه سانتیگراد باشد طول روز لازم برای تولید جوانه های گل به ۸ الی ۱۲ ساعت کاهش می یابد که به کولتیوار آن بستگی دارد.ارقام روز بلند تولید جوانه های گل(گل آغازی)خود را در دمای معمولی و ملایم و طول روز بیش از ۱۲ ساغت آغاز میکنند.

کشت توت فرنگی:

این میوه امروزه اغلب به صورت هیدروپونیک (آب‌کشت) کشت می‌شود. ازآنجا که در این نوع کشت اغلب شرایط محیط قابل کنترل است، نتیجه مطلوب تر است و میزان عملکرد به صورت چشمگیری افزایش خواهد داشت. البته تنش‌های موجود در طبیعت خود باعث افزایش طعم و بوی آن می‌شوند که با سیستم آبکشت این عطر و طعم کاهش می‌یابد.

توت فرنگی در بوته رشد می‌کند و یکی از میوه‌های فصلی است که سلامت شما را نیز افزایش می‌دهد. مزایای شگفت‌انگیز توت فرنگی شامل بهبود و مراقبت از چشم، عملکرد مناسب مغز، تسکین فشار خون بالا، آرتریت، نقرس و انواع بیماری‌های قلبی و عروقی است. محتوای پلی فنولی و آنتی‌اکسیدان توت فرنگی آنها را برای بهبود سیستم ایمنی بدن، جلوگیری از انواع مختلف سرطان‌ها و کاهش علائم پیری زودرس کمک می‌کند.

دوره رشد توت فرنگی:

  1. استقرار گیاه
  2. گلدهی
  3. توسعه میوه
  4. رسیدگی

عوامل و عناصر موثر بر رشد توت فرنگی

پی هاش خاک توت فرنگی:

بهترین درجه ان ۶ تا ۵/۶ می باشد.در این درجه علاوه بر عناصر ریز مغذی جذب فسفر هم بخوبی صورت می پذیرد.با کمک سولفات آمونیوم و گوگرد میتوان پی اچ را کاهش داد.

عناصر:

پتاسیم:جهت حمل ونقل قند به میوه ها

نیتروژن:برای سنتز آمینو اسیدها

فسفر:جهت سنتز DNA ، تولید انرژی،توسعه ریشه،گل وبذر و توسعه میوه

کلسیم و منیزیم:جهت استحکام میوه

آهن و روی:تولید کلروفیل و فعالیت آنزیم ها

بُر:به مقدار کم جهت گلدهی و تقسیم سلول

نیاز غذایی توت فرنگی:

توت فرنگی در ابتدا به کود با فسفر بالا نیاز دارد.در هنگام رشد رویشی بهتر است از کود (۲۰-۲۰-۲۰)استفاده شود.در زمان تشکیل  میوه و رشد میوه از کودهای پتاس بالا(۳۶-۱۲-۱۲) استفاده گردد.بعد از تشکیل میوه استفاده از کود کلسیم جهت رفع کمبود کلسیم و بور مفید است.در ضمن استفاده از کود تخصصی و پیشنهادی توت فرنگی در تمام مرحل رشد گیاه استفاده شود.

خصوصیات کود پیشنهادی توت فرنگی:

  • این کود با داشتن مقدار متعادلی از عناصر ماکرو و میکرو باعث افزایش کمیت و کیفیت محصول می شود.
  • به علت وجود پتاسیم باعث شیرین شدن توت فرنگی و مقاوت آن نسبت به امراض و آفات می شود.
  • حلالیت بالا در آب و قابلیت جذب برگی
  • به علت اینکه کلر در ترکیبش ندارد خطر نمک زایی در خاک ندارد

نحوه مصرف کود پودری توت فرنگی:NPK(18-2-24)  

نحوه مصرف دستور مصرف مقدار مصرف
خاکی بعدازاستقرار گیاه- بعد از گلدهی- تشکیل میوه ۷-۱۰ کیلوگرم در هکتار
محلول پاشی بعدازگلدهی- تشکیل میوه ۳-۲کیلوگرم در هزار لیترآب در هکتار

ترکیبات:N 18%,P 2%,K 24%,Fe1.5%,Zn1%,Cu0.5%,Mn 0.5%,B 0.1%,Mo o.1%

نحوه مصرف کود مایع توت فرنگی :NPK(7-4-9)

نحوه مصرف دستور مصرف مقدار مصرف
محلولپاشی بعدازاستقرارگیاه- بعدازگلدهی- تشکیل میوه ۳-۲ کیلوگرم در هزار لیتر آب در هکتار
آبیاری بعد از گلدهی- تشکیل میوه ۵-۴ لیتر در یک هکتار

ترکیبات:N 7%,P 4%,K 9%,Fe1.5%,Zn1%,Cu0.5%,Mn 0.5%,B 0.1%,Mo o.1%

توجه:در سیستم آبیاری سطحی مقدار لازم کود را در بشکه شیردار حل کنید و سپس به آب آبیاری اضافه کنید.محلول پاشی برگ ها در ساعات خنک انجام گردد.

قبل از اختلاط با سایر کود ها و سموم  تست شود بعد از اطمینان از سازگاری فیزیکی در سطح کمی از مزرعه پازمایش شود بعد از اطمینان کامل میتوان در سطح وسیعی بکار برد.

آفات و بیماری‌های توت‌فرنگی:

۱-کپک خاکستری:

باعث کاهش رشد بوته ها و کاهش کیفیت میوه‌ها می‌شود. در درجه حرارت ۱۶ تا ۲۷ درجه و رطوبت نسبی بالا زیاد می‌شود.

کنترل: از ارقام مقاوم استفاده شود. همچنین از قارچ‌کش‌های بنومیل یا کاپیتان در زمان میوه‌دهی استفاده شود.

۲-سفیدک پودری:

این بیماری باعث کاهش رشد گیاه و کیفیت میوه‌ها می‌شود. برگ‌ها به‌طرف بالا پیچ می‌خورد و در قسمت زیر برگ، پوشش پودری سفید مایل به خاکستری به‌ صورت موضعی ایجاد می‌شود که کم‌کم کل برگ را در می‌پوشاند. برگ‌های آلوده سپس به رنگ صورتی تا قرمز درمی‌آیند.

کنترل: با استفاده از ارقام مقاوم، از بین بردن علف‌های هرز و استفاده از سموم شیمیایی مثل تیوفانات متیل

۳-سوختگی برگ توت‌فرنگی:

این بیماری در هوای گرم شدت دارد. خیس بودن طولانی مدت برگ در دماهای ۲۷ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد باعث زیاد شدن این بیماری می‌شود. علائم ابتدا به صورت لکه های مجزا و بی شکل، در اندازه های متفاوت هستند. درسطح رویی برگ لکه‌ها صورتی تا قرمز هستند که در صورت شدید شدن آلودگی گیاه شکل سوخته پیدا می‌کند. لکه ها  بعد از ۶ تا ۱۵ روز بعد از آلودگی دیده می‌شوند.

کنترل: با استفاده از ارقام مقاوم، از بین بردن علف‌های هرز و استفاده از سموم شیمیایی مثل کاپیتان یا ایپرودیون

۴-پوسیدگی چرمی:

به علت رطوبت بالا و نوعی قارچ خاکزی در طوقه در گل و میوه‎‌های نارس پوسیدگی ایجاد می‌شود. میوه‌ها حالت چرمی و قهوه‌ای پیدا می‌کنند.

کنترل: از نشاهای سالم و مالچ برای کاهش رطوبت استفاده شود. از قارچ‌کش الیت یا ریدومیل استفاده شود.

۵-بیماری لکه برگی:

 به دلیل نوعی باکتری ایجاد می‌شود. روی برگ لکه‌هایی که به رنگ سبز تیره می‌باشند ولی به تدریج به رنگ قرمز تا قهوه‌ای و در مواردی به فرم نکروزه در می‌آیند.

کنترل: از ارقام مقاوم استفاده شود و گیاهان آلوده از مزرعه خارج شوند. استفاده از سموم مسی مثل بردوفیکس

۶-کنه عنکبوتی:

فصل بهار در هوای خنک رشد کنه‌ها کم می‌شود و در اواخر بهار و تابستان خسارت کنه بیشتر می‌شود. علائم به شکل لکه‌های رنگ پریده روی سطح برگ و ایجاد تارهای عنکبوتی روی شاخه و برگ گیاه دیده می‌شود.

کنترل: شستشو سطح گیاه با آب و صابون پتاسیمی و استفاده از سموم کنه‌کش اختصاصی هر ۱۵ روز یکبار مانند آبامکتین(ورتیمک)، هگزیتیازوکس(نیسورون)، آمیتراز (مایتاک) و تترادیفون (تدیون) اقدام به مبارزه شیمیایی نمود.

۷-سوسک ژاپنی:

خسارت سوسک ژاپنی به شکل سوراخ کردن برگ‌ها و تغییر شکل برگ‌ها به شکل توری است.

کنترل: جمع‌آوری لاروها با دست، استفاده از تله نوری برای به دام انداختن سوسک‌ها، طعمه مسموم و در نهایت آفت‌کش‌های شیمیایی

۸-حلزون:

برای مبارزه با حلزون باغی از تله، جمع آوری با دست، قرار دادن استوانه کاغذی یا پلاستیکی دور گیاه استفاده می‌شود.

کنترل: علف‌های هرز را از بین ببرید. زیر بوته‌ها را با شن یا سنگریزه بپوشانید که باعث ترساندن حلزون‌ها و حشرات می‌شود. برخی عصاره‌های گیاهی مانند سیر در دور کردن برخی حشرات مانند سوسک‌های ژاپنی سیاه کمک می‌کنند.

برداشت و نگهداری:

اولین میوه توت‌فرنگی بعد از ۴ تا ۶ هفته قابل برداشت است. میوه باید کاملا رسیده باشد و هر سه روز برداشت انجام می‌شود. هنگام بداشت کمی دمگل هم همراه میوه باشد، مدت برداشت سه هفته طول می‌کشد. میوه‌های برداشت شده را به مدت سه تا پنج روز می‌توان در یخچال نگهداری کرد. به مدت دو ماه می‌تواند به شکل کاملا منجمد بماند.

تکثیر گیاه:

ارقامی که ساقه رونده تولید نمی‌کنند از بذر(کلیپ آموزشی از بذر توت فرنگی اینستاگرام) برای ازدیاد استفاده می‌شود. ولی در ارقامی که گیاهچه تولید می‌کنند پس از ریشه دار شدن ساقه های رونده در تابستان از بوته مادری جدا و در محل سایه نشاء می‌کنند. تقسیم خود بوته هم می‌تواند روش خوبی برای تکثیر باشد.